Szukanie mieszkania bywa stresujące: dobrych ofert jest mało, a chętnych dużo. Oszuści dobrze to wiedzą i grają na pośpiechu. Poniżej znajdziesz kroki, które pomogą sprawdzić ogłoszenie i osobę, z którą rozmawiasz — zanim przelejesz pieniądze.
1. Sprawdź wynajmującego w wyszukiwarce
Wpisz imię i nazwisko, numer telefonu, e-mail albo numer konta do kaucji w wyszukiwarkę HaloUwaga. Jeśli ktoś już zgłosił, że wpłacił kaucję i stracił kontakt, zobaczysz to od razu. Możesz też wpisać te dane w Google w cudzysłowie.
2. Sprawdź zdjęcia z ogłoszenia
Fałszywe ogłoszenia często mają zdjęcia skopiowane z innych ofert. Użyj wyszukiwania obrazem (np. w Google Grafika lub Google Lens) i zobacz, czy to samo mieszkanie nie jest wystawione pod innym adresem, w innej cenie albo w innym mieście. Zwróć też uwagę, czy opis pasuje do zdjęć — liczba pokoi, piętro, widok z okna.
3. Porównaj cenę
Zobacz kilka podobnych ogłoszeń w tej samej okolicy. Jeśli cena jest dużo niższa, a mieszkanie wygląda świetnie, to najczęściej przynęta. Uczciwi właściciele znają ceny rynkowe.
4. Obejrzyj mieszkanie na żywo
To najważniejszy krok. Umów się w mieszkaniu, sprawdź, czy klucze pasują do drzwi i czy wynajmujący zna budynek. Jeśli nie możesz przyjechać, poproś zaufaną osobę albo rozmowę wideo na żywo z mieszkania — ale pamiętaj, że to słabsze zabezpieczenie niż wizyta. Wymówki typu „jestem za granicą, klucze wyślę kurierem po wpłacie” to klasyczny schemat oszustwa.
5. Sprawdź, czy rozmawiasz z właścicielem
- Poproś o numer księgi wieczystej mieszkania.
- Wpisz go w bezpłatnej przeglądarce ksiąg wieczystych na stronie ekw.ms.gov.pl.
- W dziale II sprawdź, kto jest właścicielem, a w dziale I — adres lokalu.
- Przy podpisaniu umowy porównaj imię i nazwisko z dowodem osobistym wynajmującego.
Jeśli mieszkanie wynajmuje ktoś inny niż właściciel (np. pełnomocnik, agencja, najemca, który podnajmuje), poproś o pełnomocnictwo albo pisemną zgodę właściciela. Przy agencji sprawdź firmę po NIP w CEIDG lub KRS.
6. Umowa przed pieniędzmi
Umowa najmu powinna zawierać dane obu stron, adres lokalu, wysokość czynszu i kaucji, numer konta i zasady zwrotu kaucji. Zrób też protokół zdawczo-odbiorczy ze zdjęciami stanu mieszkania i liczników. Kaucję płać przy podpisaniu umowy i odbiorze kluczy, przelewem na konto podane w umowie — wtedy masz ślad wpłaty.
Sygnały ostrzegawcze
- Prośba o „rezerwację” lub kaucję przed obejrzeniem mieszkania.
- Wynajmujący nie chce się spotkać ani rozmawiać przez telefon.
- Konto do przelewu należy do innej osoby albo jest za granicą.
- Presja czasu: „kto pierwszy wpłaci, ten bierze”.
- Prośba o skan dowodu osobistego przed spotkaniem — może posłużyć do wyłudzeń na Twoje dane.
Lista kontrolna przed wpłatą
Zanim przelejesz kaucję, odpowiedz sobie na kilka pytań. Jeśli na któreś odpowiadasz „nie”, zatrzymaj się i wyjaśnij sprawę.
- Czy widziałem mieszkanie na żywo i czy klucze pasują do drzwi?
- Czy imię i nazwisko wynajmującego zgadza się z księgą wieczystą albo pełnomocnictwem?
- Czy mam podpisaną umowę z danymi obu stron i adresem lokalu?
- Czy konto do przelewu należy do osoby z umowy?
- Czy wyszukiwarka HaloUwaga nie pokazuje zgłoszeń dotyczących tej osoby, telefonu lub konta?
Pamiętaj też, żeby nie klikać w linki do „bezpiecznej płatności” przesłane przez wynajmującego. Uczciwy właściciel poda po prostu numer konta w umowie. Gotówkę przekazuj tylko za pisemnym pokwitowaniem.
Coś poszło nie tak?
Jeśli już wpłaciłeś pieniądze, a wynajmujący zniknął, od razu zadzwoń do banku, zgłoś sprawę na policję i w Legitne.cc. Sprawdź też rejestr zgłoszonych spraw — możliwe, że ta sama osoba oszukała więcej najemców. Co robić po kolei: Straciłem kaucję — co mogę zrobić.