Zakupy przez media społecznościowe są wygodne: widzisz produkt w reklamie albo filmiku, piszesz wiadomość i po chwili jest po sprawie. Niestety tak samo łatwo założyć fałszywy sklep. Poniższe kroki pomogą Ci ocenić sprzedawcę, zanim wyślesz pieniądze.
1. Sprawdź zgłoszenia
Wpisz nazwę profilu, nazwę sklepu albo adres strony (bez https://) w wyszukiwarkę HaloUwaga. Jeśli sprzedawca podał numer konta lub telefon — sprawdź je również. Możesz też przeszukać wyszukiwarkę Legitne.cc, gdzie są szczegóły zgłoszonych spraw.
2. Ustal, kto sprzedaje
Zapytaj wprost o nazwę firmy, adres i NIP. Uczciwy sprzedawca nie ma z tym problemu. Dane sprawdź w CEIDG (działalność gospodarcza) albo w KRS (spółka). Porównaj nazwę i adres z tym, co widzisz w profilu.
To ważne także dlatego, że kupując przez internet od firmy, masz co do zasady 14 dni na odstąpienie od umowy bez podania przyczyny. Przy zakupie od osoby prywatnej to prawo zwykle nie przysługuje.
3. Obejrzyj profil uważnie
- Wiek profilu — świeży profil z dużą liczbą obserwujących może mieć kupionych fanów.
- Zmiany nazwy — w niektórych serwisach możesz zobaczyć informacje o koncie, np. datę założenia i wcześniejsze nazwy.
- Komentarze — wyłączone komentarze albo same zachwyty bez szczegółów to sygnał ostrzegawczy.
- Zdjęcia — wyszukaj je w wyszukiwarce grafiki. Jeśli te same zdjęcia są w innych sklepach, mogły zostać skopiowane.
Pytania do sprzedawcy przed zakupem
Zanim zapłacisz, napisz do sprzedawcy i zapytaj o kilka rzeczy. Zapisz odpowiedzi jako zrzut ekranu.
- Jak nazywa się firma i jaki ma NIP?
- Skąd będzie wysłana paczka i ile potrwa dostawa?
- Czy mogę zapłacić kartą albo przy odbiorze?
- Jak wygląda zwrot i na jaki adres mam odesłać towar?
- Czy mogę dostać dodatkowe zdjęcie produktu, np. z dzisiejszą datą na kartce?
Uczciwy sprzedawca odpowie konkretnie. Jeśli odpowiedzi są wymijające, sprzedawca nagle się spieszy albo przekonuje, że „przelew na konto prywatne jest szybszy” — to dobry moment, żeby zrezygnować.
4. Szukaj opinii poza profilem
Wpisz w Google nazwę profilu lub sklepu i słowa „opinie”, „oszustwo”, „nie wysłali”. Opinie i oznaczenia na samym profilu nie wystarczą — sprzedawca może je kasować albo pisać sam.
5. Sprawdź stronę sklepu
Jeśli profil kieruje do sklepu internetowego, sprawdź, czy strona ma regulamin, dane sprzedawcy i zasady zwrotów. Zobacz, od kiedy działa domena — sklep z „wielką wyprzedażą” założony kilka tygodni temu to ryzyko. Więcej: Jak sprawdzić, czy sklep internetowy jest uczciwy: 10 kroków.
6. Płać bezpiecznie
- Najlepiej kartą — w razie problemu możesz złożyć w banku reklamację transakcji (chargeback).
- Za pobraniem albo przez płatność z ochroną kupującego.
- Unikaj przelewu na prywatne konto, BLIK-a „na telefon” i płatności w kryptowalutach.
- Nie płać „zaliczki za rezerwację” przed wysyłką.
7. Zachowaj dowody od razu
Zrób zrzuty ekranu profilu, posta lub reklamy, rozmowy i potwierdzenia płatności — zanim cokolwiek zapłacisz. Fałszywe profile znikają albo zmieniają nazwę z dnia na dzień, a bez zrzutów trudno będzie udowodnić, z kim rozmawiałeś.
Na zrzucie profilu powinna być widoczna jego nazwa i adres (link). Zapisz też numer konta, numer telefonu i adres e-mail sprzedawcy — to po nich najłatwiej odnaleźć innych poszkodowanych.
Na co uważać szczególnie
- Ceny markowych produktów o kilkadziesiąt procent niższe niż w sklepach.
- Reklamy „likwidacji sklepu” lub „ostatniej wyprzedaży” — więcej w artykule Wyprzedaże „z likwidacji sklepu” i podróbki.
- Presja czasu: „rezerwacja tylko do północy”.
- Sprzedaż wyłącznie w wiadomościach prywatnych.
Coś poszło nie tak?
Jeśli zapłaciłeś, a towar nie dotarł, przeczytaj Sprzedawca z Instagrama nie wysłał towaru i zgłoś sprzedawcę w Legitne.cc.