Zapłaciłeś za rzecz z Instagrama, Facebooka albo TikToka, a paczki nie ma? Sprzedawca przestał odpisywać albo Cię zablokował? Nie czekaj tygodniami na „opóźnioną dostawę”. Typowe wymówki to „problem z kurierem”, „towar utknął na cle” albo „magazyn ma opóźnienie” — mają kupić czas, aż minie okres na reklamację w banku. Im szybciej zaczniesz działać, tym większa szansa na odzyskanie pieniędzy — choć nikt nie może jej zagwarantować.
Krok 1. Zabezpiecz dowody
Zrób to przed wszystkim innym — profil może zniknąć albo zmienić nazwę w każdej chwili.
- zrzut ekranu profilu z widoczną nazwą i adresem (linkiem) profilu,
- zrzuty posta lub reklamy z ofertą i ceną,
- cała rozmowa z datami,
- potwierdzenie płatności: przelewu, BLIK-a, karty,
- numer konta, telefon, e-mail i adres strony, jeśli sprzedawca je podał.
Krok 2. Zadzwoń do banku
- Płatność kartą — złóż reklamację transakcji (chargeback) z powodu niedostarczenia towaru. Zrób to jak najszybciej, bo banki i organizacje kartowe mają terminy.
- Przelew lub BLIK — zgłoś bankowi, że mogłeś paść ofiarą oszustwa. Bank może spróbować skontaktować się z bankiem odbiorcy, ale zwrot zwykle nie jest możliwy bez zgody odbiorcy albo decyzji organów ścigania.
- Płatność z ochroną kupującego — otwórz spór w serwisie płatności zgodnie z jego zasadami.
Jak opisać sprawę w banku
Bank musi wiedzieć, co się stało, więc przygotuj krótki opis — najlepiej na piśmie, przez aplikację, bankowość internetową albo w oddziale. Napisz:
- datę i kwotę płatności oraz jej rodzaj (karta, przelew, BLIK),
- co kupiłeś i od kogo (nazwa profilu, link, dane sprzedawcy, jeśli je znasz),
- jaki był termin dostawy i że towar nie dotarł,
- jak próbowałeś skontaktować się ze sprzedawcą i co odpowiedział,
- że zgłosiłeś sprawę na policję (gdy już to zrobisz — dołącz potwierdzenie).
Dołącz zrzuty ekranu. Zachowaj numer zgłoszenia i zapisz, z kim rozmawiałeś. Jeśli bank odrzuci reklamację, a Ty się z tym nie zgadzasz, możesz złożyć reklamację ponownie, a potem zwrócić się o pomoc do Rzecznika Finansowego.
Krok 3. Wezwij sprzedawcę
Napisz wiadomość, a jeśli znasz adres sprzedawcy — także list polecony. Podaj, co kupiłeś, kiedy i za ile zapłaciłeś, i wyznacz termin (np. 7 dni) na wysyłkę albo zwrot pieniędzy. Wzór: wezwanie do zapłaty listem poleconym.
Jeśli sprzedawcą jest firma, bezpłatnie pomoże Ci miejski lub powiatowy rzecznik konsumentów. Gdy firma działa w innym kraju Unii Europejskiej — Europejskie Centrum Konsumenckie.
Krok 4. Zgłoś profil w serwisie
Zgłoś profil i reklamę w aplikacji, w której je znalazłeś — każdy duży serwis ma opcję zgłaszania oszustw. Jeśli sprzedawca prowadził też stronę sklepu, zgłoś ją na incydent.cert.pl.
Krok 5. Zawiadom policję
Jeśli sprzedawca nie odpowiada, zablokował Cię albo widzisz, że oszukał więcej osób, złóż zawiadomienie o podejrzeniu oszustwa (art. 286 Kodeksu karnego). Możesz to zrobić na dowolnym komisariacie albo w prokuraturze. Weź wydruki dowodów i potwierdzenie płatności. Jak przygotować zawiadomienie: poradnik na Legitne.info.
To informacje ogólne, nie porada prawna.
Krok 6. Odszukaj innych poszkodowanych
Sprawdź nazwę profilu, numer konta i telefon w wyszukiwarce HaloUwaga i w rejestrze spraw Legitne.cc. Jeśli ten sam sprzedawca oszukał wiele osób, wspólne zawiadomienie pokazuje skalę i ułatwia policji działanie.
Uważaj na „pomocników”
Po zgłoszeniu oszustwa w komentarzach lub grupach mogą odezwać się osoby, które obiecują odzyskanie pieniędzy za opłatą. Często to kolejni oszuści. Prawdziwa kancelaria nie gwarantuje wyniku i podaje swoje pełne dane. Zweryfikowane kancelarie znajdziesz w katalogu Legitne.cc.
Działaj razem z innymi
Zgłoś sprzedawcę w Legitne.cc — dołączysz do innych poszkodowanych i razem możecie złożyć wspólne zawiadomienie. Co zrobić po kolei: zgłoszenie oszustwa krok po kroku.