Jeśli czytasz to chwilę po wysłaniu kodu — nie panikuj, ale działaj od razu. Ten tekst możesz przejść punkt po punkcie. Każda minuta może mieć znaczenie, bo oszust często próbuje użyć kolejnych kodów albo innych danych.
Pierwsze minuty
- Zadzwoń do swojego banku. Numer infolinii znajdziesz w aplikacji, na karcie albo na oficjalnej stronie banku. Powiedz wprost: „Podałem kod BLIK oszustowi, proszę o zablokowanie operacji”.
- Zablokuj BLIK-a lub dostęp do konta — wiele banków pozwala zrobić to samodzielnie w aplikacji. Jeśli podałeś też dane karty, zastrzeż kartę.
- Sprawdź historię operacji. Zanotuj godzinę, kwotę i opis transakcji (np. wypłata z bankomatu, płatność w sklepie, przelew na telefon).
- Nie wysyłaj kolejnych kodów i nie odpowiadaj oszustowi. Nie usuwaj jednak rozmowy.
- Podałeś login, hasło lub kod z SMS-a? Zmień hasło do banku i do poczty. Jeśli oszust mógł poznać Twoje dane osobowe, zastrzeż numer PESEL w aplikacji mObywatel albo w urzędzie gminy.
Zbierz dowody
Dowody przydadzą się w banku i na policji. Zrób zrzuty ekranu:
- całej rozmowy z oszustem, z widoczną nazwą konta i datą,
- profilu, z którego pisał (link do profilu albo numer telefonu),
- operacji w historii konta i potwierdzeń w aplikacji,
- numeru telefonu, na który kazał wysłać przelew BLIK — jeśli taki podał.
Zgłoś sprawę
Do banku — reklamacja
Złóż w banku pisemną reklamację operacji (w aplikacji, przez infolinię albo w oddziale). Opisz, co się stało i kiedy. Bank oceni sprawę. Jeśli sam potwierdziłeś operację w aplikacji, odzyskanie pieniędzy może być trudne — mimo to warto złożyć reklamację i zachować numer zgłoszenia. Gdy nie zgadzasz się z odpowiedzią banku, możesz zwrócić się o pomoc do Rzecznika Finansowego.
Na policję — zawiadomienie
Złóż zawiadomienie o przestępstwie na najbliższym komisariacie. Zabierz dowód osobisty, zrzuty ekranu i historię operacji. Takie sprawy kwalifikuje się zwykle jako oszustwo (art. 286 Kodeksu karnego). Poproś o potwierdzenie przyjęcia zawiadomienia — bank może o nie poprosić. To informacje ogólne, nie porada prawna.
Do CERT Polska
Jeśli do przejęcia konta znajomego doszło przez fałszywą stronę, zgłoś ją na incydent.cert.pl. Podejrzane SMS-y przekaż bezpłatnie na numer 8080.
Ostrzeż znajomego i innych
Zadzwoń do osoby, pod którą podszył się oszust. Jej konto prawdopodobnie zostało przejęte i oszust pisze również do innych. Niech jak najszybciej odzyska konto i ostrzeże swoje kontakty innym kanałem. Jak wygląda przejmowanie kont, opisujemy w artykule Przejęte konta na Messengerze i WhatsAppie.
Czego nie robić
- Nie czekaj „do jutra” z telefonem do banku — dalsze operacje mogą się wydarzyć w każdej chwili.
- Nie próbuj sam „odzyskać” pieniędzy, pisząc do oszusta lub grożąc mu. To nic nie da, a może zdradzić Twoje dodatkowe dane.
- Nie usuwaj rozmowy ani konta w komunikatorze — stracisz dowody.
- Nie wstydź się. To oszustwo jest zaplanowane tak, by nabrać zwykłych, ostrożnych ludzi. Zgłoszenie pomaga Tobie i innym.
- Nie płać nikomu, kto obiecuje szybkie „odzyskanie” pieniędzy za opłatą z góry.
Uważaj na drugą falę
Po oszustwie mogą zadzwonić osoby, które podają się za pracownika banku, policjanta albo firmę „odzyskującą pieniądze”. Nie podawaj im danych ani kodów i nie płać za „odzyskanie”. Jeśli masz wątpliwości, rozłącz się i zadzwoń sam do banku.
Nie zostawaj z tym sam
Oszuści „na BLIK” często używają tych samych numerów telefonów i kont wielokrotnie. Sprawdź numer w wyszukiwarce HaloUwaga i zgłoś sprawę w Legitne.cc — połączymy Cię z innymi poszkodowanymi przez ten sam numer, co ułatwia wspólne zawiadomienie. Przeczytaj też poradnik Co zrobić po oszustwie oraz jak złożyć zawiadomienie o oszustwie.