Wpisanie danych karty na fałszywej stronie zdarza się nawet ostrożnym osobom — te strony są zrobione bardzo starannie. Najważniejsze, żeby teraz działać szybko i po kolei. Poniższą listę możesz przejść punkt po punkcie.
Teraz, w pierwszych minutach
- Zastrzeż kartę. W aplikacji banku zwykle zrobisz to kilkoma kliknięciami. Możesz też zadzwonić na infolinię — numer jest na karcie i na oficjalnej stronie banku. Samo „zablokowanie czasowe” może nie wystarczyć — zapytaj w banku, co jest bezpieczniejsze.
- Powiedz bankowi, co dokładnie podałeś: numer karty, datę, kod CVV, kod z SMS-a, login, hasło, zgodę w aplikacji.
- Sprawdź historię transakcji i oczekujące operacje. Zanotuj te, których nie robiłeś.
- Podałeś login lub hasło do banku? Zmień hasło i poproś bank o sprawdzenie, czy nie dodano nowego urządzenia, odbiorcy lub karty w telefonie oszusta.
- Podałeś dane osobowe (PESEL, dowód)? Zastrzeż numer PESEL w aplikacji mObywatel lub w urzędzie gminy. Zastrzeżenie dokumentu możesz zrobić w banku — więcej na dokumentyzastrzezone.pl.
Zainstalowałeś coś ze strony?
Niektóre fałszywe strony proszą o pobranie „aplikacji kuriera” lub „aplikacji do weryfikacji”. Taki program może odczytywać SMS-y z kodami albo przejąć kontrolę nad telefonem. Jeśli coś zainstalowałeś, powiedz o tym bankowi, odinstaluj aplikację i nie loguj się do banku na tym telefonie, dopóki nie upewnisz się, że jest czysty. W razie wątpliwości poproś o pomoc zaufaną osobę lub serwis — a hasła zmień z innego, bezpiecznego urządzenia.
Gdy na koncie pojawiły się obce transakcje
Złóż w banku reklamację nieautoryzowanych transakcji — w aplikacji, przez infolinię lub w oddziale. Opisz, co się stało, wymień transakcje, których nie zlecałeś, i dołącz zrzuty ekranu. Zapisz numer zgłoszenia.
Przepisy o usługach płatniczych dają bankowi obowiązek rozpatrzenia takiej reklamacji. Ocena, czy bank musi oddać pieniądze, zależy od tego, co się wydarzyło — np. czy sam potwierdzałeś operacje w aplikacji. To informacje ogólne, nie porada prawna. Jeśli bank odmówi, a Ty się z tym nie zgadzasz, możesz poprosić o pomoc Rzecznika Finansowego.
Zbierz dowody
- SMS lub e-mail z linkiem (zrób zrzut ekranu, nie usuwaj wiadomości),
- adres fałszywej strony i, jeśli możesz, zrzut ekranu strony,
- historię transakcji i SMS-y od banku,
- numer reklamacji i godzinę rozmowy z bankiem.
Zgłoś sprawę
- Policja — złóż zawiadomienie o przestępstwie na komisariacie. Weź dowody i potwierdzenie zastrzeżenia karty. Poproś o potwierdzenie przyjęcia zawiadomienia.
- CERT Polska — fałszywą stronę zgłoś na incydent.cert.pl, a SMS przekaż na 8080. Dzięki temu strona może zostać zablokowana dla innych.
- Legitne.cc — zgłoś adres strony i sposób działania, żeby ostrzec innych.
Uważaj na kolejne kontakty
Po wycieku danych karty mogą przyjść kolejne SMS-y albo telefony „z banku” lub „z policji”, które mają „pomóc” odzyskać pieniądze. Nie podawaj nikomu kodów, nie instaluj aplikacji i nie przelewaj pieniędzy na „bezpieczne konto”. Więcej: Oszustwo „na pracownika banku”.
Na przyszłość
Do kuriera, banku czy dostawcy energii wchodź sam, nie z linków. Podejrzany adres sprawdzisz w wyszukiwarce HaloUwaga, a zasady opisujemy w artykule Jak rozpoznać fałszywą stronę i podejrzany link. Do płatności w internecie możesz używać osobnej karty z niskim limitem. Włącz też powiadomienia o każdej transakcji i co jakiś czas przeglądaj historię konta — im szybciej zauważysz obcą operację, tym szybciej możesz ją zgłosić w banku.
Nie działaj sam
Fałszywe strony zwykle oszukują wiele osób naraz. Zgłoś sprawę w Legitne.cc — połączymy Cię z innymi poszkodowanymi przez tę samą stronę, co ułatwia wspólne zawiadomienie. Krok po kroku: Co zrobić po oszustwie i zawiadomienie o oszustwie na Legitne.info.