Wiadomość przychodzi zwykle na WhatsAppie, Telegramie albo SMS-em: „Dzień dobry, szukamy osób do prostej pracy online. Za polubienie filmu płacimy kilka złotych, dziennie można zarobić kilkaset”. Brzmi niewinnie i na początku naprawdę działa. Właśnie dlatego tak wiele osób w to wchodzi.
Jak działa ten schemat
- Proste zadanie — polub film, zaobserwuj konto, oceń hotel lub restaurację na mapie, wyślij zrzut ekranu.
- Pierwsza wypłata — dostajesz kilka lub kilkanaście złotych. To przekonuje, że „to działa”.
- Grupa i „opiekun” — trafiasz do grupy na komunikatorze, gdzie inni „pracownicy” chwalą się zarobkami. Często to wspólnicy oszustów albo fałszywe konta.
- Platforma lub aplikacja — dostajesz konto na stronie, na której widać Twoje „saldo”.
- Zadania z wpłatą — żeby zarobić więcej, trzeba „zainwestować” lub „doładować konto”, często w kryptowalutach albo przelewem na wskazane konto.
- Blokada wypłaty — saldo rośnie na ekranie, ale przy próbie wypłaty pojawia się „błąd”, „podatek”, „opłata za odblokowanie” albo „kara za niewykonane zadanie”. Każda kolejna wpłata ma to naprawić.
Saldo na ekranie to tylko liczby wpisane przez oszustów. Kolejne wpłaty nie odblokują wypłaty — zwiększą tylko stratę. Często wkrótce po ostatniej wpłacie „opiekun” przestaje odpisywać, grupa znika, a strona platformy przestaje działać.
Dlaczego tak trudno przestać
Kiedy już wpłaciłeś pieniądze, a na ekranie widzisz rosnące saldo, naturalna myśl brzmi: „jeszcze jedna wpłata i odzyskam wszystko”. Oszuści to wykorzystują. „Opiekun” jest miły i cierpliwy, w grupie inni piszą, że właśnie wypłacili duże kwoty, a każda nowa opłata ma być „ostatnia”. Czasem pojawia się presja czasu albo groźba, że „przepadną środki”.
Warto wtedy zatrzymać się i porozmawiać z kimś zaufanym — członkiem rodziny, przyjacielem albo pracownikiem banku. Spojrzenie z zewnątrz pomaga zobaczyć cały schemat. Pieniądze, które już wpłaciłeś, nie wrócą dzięki kolejnej wpłacie. Jedyne, co możesz zrobić, to zatrzymać stratę i zgłosić sprawę.
Odmiany tego oszustwa
- Opinie i oceny — „praca” przy wystawianiu opinii firmom, hotelom, aplikacjom.
- „Zamówienia” w fałszywym sklepie — kupujesz towar na platformie, by „zwiększyć sprzedaż”, i masz dostać prowizję.
- Podszywanie się pod znaną firmę lub agencję — logo i nazwa prawdziwej firmy, ale kontakt tylko przez komunikator.
- Połączenie z fałszywymi inwestycjami — po „pracy” pojawia się propozycja inwestowania w kryptowaluty.
Jak to rozpoznać
- Oferta przyszła sama, bez Twojej aplikacji.
- Zarobki są wysokie, a zadania banalne.
- Nie podpisujesz żadnej umowy, a „pracodawca” nie ma nazwy, adresu ani NIP-u.
- Komunikacja tylko przez komunikator, często z zagranicznych numerów.
- W którymś momencie musisz coś wpłacić.
- Wypłaty są możliwe tylko na początku i tylko małe.
Jak się chronić
- Nie odpowiadaj na nieproszone oferty pracy z komunikatorów — zablokuj numer i zgłoś go w aplikacji.
- Podejrzany SMS przekaż bezpłatnie na numer 8080.
- Sprawdź numer i nazwę „firmy” w wyszukiwarce HaloUwaga.
- Nie instaluj aplikacji i nie zakładaj kont na platformach wskazanych przez „rekrutera”.
- Nigdy nie wpłacaj pieniędzy, żeby zarabiać — ani przelewem, ani BLIK-iem, ani w kryptowalutach.
Więcej o rozpoznawaniu fałszywych ofert: Jak rozpoznać fałszywą ofertę pracy zdalnej.
Już wpłaciłeś?
Przestań wpłacać — nawet jeśli „opiekun” obiecuje, że to ostatnia opłata. Zadzwoń do banku, zachowaj rozmowy, zrzuty ekranu platformy i potwierdzenia wpłat, a potem zgłoś sprawę na policję. Uważaj też na osoby, które później zaoferują „odzyskanie pieniędzy” za opłatą. Szczegóły: Wpłaciłem, żeby dostać pracę — co dalej.
Zgłoś i ostrzeż innych
Zgłoś sprawę w Legitne.cc — numer telefonu, adres platformy i numer konta pomogą połączyć osoby poszkodowane przez tę samą grupę i złożyć wspólne zawiadomienie. Krok po kroku: zgłoszenie oszustwa krok po kroku.